Skansen "Parowozownia Kościerzyna"
STRONA POMORSKIEGO TOWARZYSTWA MIŁOŚNIKÓW KOLEI ŻELAZNYCH
   
 STRONA GŁÓWNA   ROZKŁADY JAZDY 2009  
BILETY   KRÓTKO O SKANSENIE
SKANSEN-INFORMACJE    
HISTORIA PAROWOZOWNI    LOKOMOTYWY   AKTUALNOŚCI
 
HISTORIA
 
  Dzieje kościerskiej parowozowni sięgają dziewiętnastego wieku. Niestety dokładna data rozpoczęcia jej działalności nie została odnotowana w archiwach. Przyjmuje się, więc rok 1885 za jej debiut, ponieważ wtedy to, do Kościerzyny dotarła kolej i zgodnie z zasadami obowiązującymi w Kolejach Pruskich zbudowano parowozownię zwrotną. Rozbudowa węzła na początku dwudziestego wieku zwiększyła rolę parowozowni, która do roku 1920 nosiła nazwę Berent. Na przełomie stycznia i lutego została wyzwolona z niewoli i przejęta przez polską załogę, otrzymując nazwę Kościerzyna. Wtedy była to parowozownia wachlarzowa z 10 lub 11 stanowiskami przystosowanymi do obsługi parowozów lekkich, do obsługi, których używano ręcznej obrotnicy. Te maszyny, wraz z parowozownią pracowały w ruchu lokalnym, prowadząc obsługę węzła i wychodzące z niego linie kolejowe. W końcu lat dwudziestych rozpoczęto budowę magistrali węglowej Herby Nowe - Gdynia, której trasa przebiegała przez węzeł kościerski. Naszą parowozownię uznano wówczas idealną do obsługi ruch między Bydgoszczą a Gdynią. Aby spełniła ona wymogi z nią pokładane, konieczne było rozebranie istniejącej hali wachlarzowej, z obrotnicą ręczną i zastąpienie jej większą, o napędzie elektrycznym. Zamiast starych parowozów zaczęto naprawiać tu i obrządzać maszyny nowsze, większe i silniejsze.

  W okresie międzywojennym parowozownia ta nie była jednostką samodzielną. Na mocy reformy przeprowadzonej w roku 1933 z parowozowni trzeciej klasy stała się parowozownią pomocniczą i podlegającą jednostce gdyńskiej do roku 1938. Od tego roku eksploatację magistrali węglowej przejęło Polsko - Francuskie Towarzystwo Kolejowe, które do obsługi jej północnej części tj. odcinka Bydgoszcz-Gdynia, wybudowało własną parowozownię w Kapuściskach Tranzytowych - obecnie Lokomotywownia Bydgoszcz-Wschód. Kościerska parowozownia została zakwalifikowana jako stacja trakcyjna i podporządkowana stacji Bydgoszcz Główna a jej rola spadła wyłącznie do obsługi ruchu lokalnego. W tej roli przetrwała do wybuchu drugiej wojny światowej.

  Po przejściu pod panowanie niemieckie w dniu 1 listopada 1939 roku została podporządkowana lokomotywowni Danzig V6f (obecnie stacja Gdańsk Południe) i przywrócono jej pruską nazwę Berent. Wtedy obsługiwała parowozy będące przypisane temu zespołowi. Sytuacja ta miała miejsce do dnia 8 marca 1945 roku, ponieważ wtedy Kościerzyna została wyzwolona z okupacji niemieckiej. Jednak w wyniku walk parowozownia została zniszczona, i dopiero rok później odbudowano ją i uruchomiono jako stację trakcyjną. W dniu l lutego 1948 roku w jej miejsce powołano Parowozownię Pomocniczą Kościerzyna. Prowadziła ona przeglądy okresowe, naprawy międzypociągowe, obrządzanie oraz prace warsztatowe. Wszystkie te czynności wykonywano na czterech stanowiskach, którymi wówczas dysponowano. Kościerzyna posiadała własne drużyny trakcyjne oraz parowozy. Do roku 1977 podlegała Gdyni, w latach 1977 -1983 podlegała pod Zajączkowo Tczewskie a w latach 1984-1991 była samodzielnąjednostką jako lokomotywownia II klasy. Została ona zlikwidowana 1 kwietnia 1991 roku i przekształcona w Zamiejscowy Oddział Eksploatacyjny.